ไร้สาระนุกรม:คู่มือในการเขียน

จากไร้สาระนุกรมเสรี - แหล่งรวบรวมเรื่องราวตลกขบขันและบิดเบือนข้อเท็จจริง
คู่มือในการเขียน
นโยบาย
นโยบาย
ห้าเสาหลัก
อะไรที่ไม่ใช่ไร้สาระนุกรม
สังคายนาไร้สาระนุกรม
คู่มือพื้นฐาน
เริ่มต้น
หลักการตั้งชื่อบทความ
การแก้ไขหน้า
เริ่มเขียนบทความใหม่
การจัดหน้าโดยใช้แม่แบบช่วย
เขียนให้ดียิ่งขึ้น
การอัปโหลดภาพ
การใส่ไฟล์ภาพ คลิป และแฟลช
การสร้างตาราง
การจัดหมวดหมู่
การสร้างหน้าเปลี่ยนทาง
การลิงก์มาที่ไร้สาระนุกรม
การแก้ความกำกวม
การรวมหัวข้อซ้ำ
อธิบาย
การแก้ไขเล็กน้อย
คำอธิบายอย่างย่อ
การทับศัพท์
คำทับศัพท์ในไร้สาระนุกรม
อ้างอิง
การอ้างอิงแหล่งที่มา
พจนานุกรม
สีที่ใช้ในเว็บ
แม่แบบ
แม่แบบ
โครง
แม่แบบแสดงข้อความ
แม่แบบเชื่อมโยงหัวข้อ
วิธีการสร้างแม่แบบ
โค้ดชั้นสูง
สีที่ใช้ในเว็บ
Cquote1.png ข้อมูลที่ตลกขบขันและการเขียนโดยลำเอียงมีความสำคัญมากกว่ารูปแบบที่ถูกต้อง Cquote2.png

คู่มือในการเขียน (Manual of Style) ในไร้สาระนุกรมเป็นแนวทางในการเขียน ให้ผู้อ่านสามารถอ่านในรูปแบบที่เข้าใจได้ง่าย พึงนึกเสมอว่า หลักการตั้งชื่อนี้เป็นแนวทางในการตั้งชื่อเพื่อให้ชื่อบทความง่ายต่อการเข้าใจ ซึ่งไม่ใช่กฎเหล็ก โดยเมื่อไร้สาระนุกรมโตได้ระดับหนึ่ง ข้อแนะนำต่างๆ ที่ไม่เป็นที่นิยม อาจจะลดหายไป ก่อนอื่นเนื่องจากไร้สาระนุกรมคือไร้สาระนุกรม ลองอ่านที่ นโยบาย และ อะไรที่ไม่ใช่ไร้สาระนุกรม เมื่อมีข้อสงสัยให้ตั้งตามบทความต่อไปนี้

ยังมีประเด็นเกี่ยวกับคู่มือการเขียน ที่ยังไม่ได้เป็นที่ตกลงกันอีกเป็นจำนวนมาก สามารถดูได้ในหน้า คุยเรื่องไร้สาระนุกรม:คู่มือในการเขียน ความคิดเห็นต่าง ๆ ในหน้าอภิปรายนั้นเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้ร่วมอภิปราย และไม่ใช่แนวทางอย่างเป็นทางการของไร้สาระนุกรม

ชื่อบทความ

ดูบทความหลักที่ ไร้สาระนุกรม:หลักการตั้งชื่อบทความ

ชื่อบทความควรจะเป็นภาษาไทยที่เป็นคำนาม สำหรับชื่อเฉพาะ ชื่อคน ชื่อสถานที่ หรือชื่อสิ่งของ ให้ใช้ชื่อที่เป็นชื่อนิยม เพราะเชื่อว่าเป็นชื่อที่คนอื่นจะค้นหาเป็นอันดับแรก

ชื่อบทความที่ปรากฏในส่วนเนื้อหาครั้งแรกให้ทำตัวเน้น และเว้นวรรคระหว่างชื่อกับเนื้อหาหนึ่งครั้ง '''ชื่อบทความ'''

  • เช่น คู่มือในการเขียน ในไร้สาระนุกรมเป็นแนวทางในการเขียนให้ผู้อ่านสามารถอ่านในรูปแบบที่เข้าใจได้ง่าย ถึงแม้ว่าชื่อบทความจะเป็นชื่อย่อของเนื้อหานั้น ให้เน้นชื่อเต็มทั้งหมด เช่นบทความ ไอแซก นิวตัน
  • เช่น เซอร์ไอแซก นิวตัน (Sir Isaac Newton) นักคณิตศาสตร์ นักดาราศาสตร์ นักปรัชญา และนักเล่นแร่แปรธาตุชาวอังกฤษ

สำหรับบทความที่มีสองชื่อ ซึ่งอาจจะเป็นบทความที่แปลมาจากภาษาอื่น ให้ทำตัวเน้น ชื่อทั้งสองของบทความ

ชื่อเรียก

แนะนำให้ใช้ ตัวเอน สำหรับชื่อเรียกของ เพื่อแยกส่วนเนื้อหาบทความกับชื่อเรียกนั้น

  • เช่น ในปี พ.ศ. 2534 วินนิงอีเลฟเวนได้เริ่มวางจำหน่าย โดยในปัจจุบันเป็นรุ่นที่ 9
  • เกมคอมพิวเตอร์และวิดีโอเกม
  • ขบวนรถไฟโดยสารที่มีชื่อเฉพาะ
  • คดีในศาลยุติธรรม
  • คำประพันธ์หรือร้อยกรองขนาดยาว/มหากาพย์
  • งานประพันธ์ดนตรีสำหรับวงดุริยางค์
  • ชิ้นงานทัศนศิลป์
  • บทละคร
  • ภาพยนตร์
  • ภาพยนตร์ชุดทางโทรทัศน์
  • ยานอวกาศ
  • เรือ
  • หนังสือ
  • หนังสือรายคาบ (หนังสือพิมพ์ วารสาร และนิตยสาร)
  • อัลบัมดนตรี

ตัวเอนจะใช้กับชื่องานขนาดยาว หากเป็นงานขนาดสั้น ควรล้อมชื่อเรียกด้วยเครื่องหมายอัญประกาศคู่ ("...") แทน งานขนาดสั้นได้แก่:-

  • คำประพันธ์หรือร้อยกรองขนาดสั้น
  • ตอนของภาพยนตร์ชุดทางโทรทัศน์
  • บทความ ความเรียง หรือบทความวิชาการ
  • บทหรือองก์ของงานขนาดยาว
  • ประติมากรรม
  • เพลง
  • เรื่องสั้น

มีบางกรณีที่ชื่อเรียกไม่ควรใช้ทั้งตัวเอนหรืออัญประกาศ ชื่อเรียกเหล่านี้มักจะเป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไปอยู่แล้ว ได้แก่:-

  • คัมภีร์ทางศาสนา
  • รัฐธรรมนูญและกฎหมาย
  • รูปเคารพทางศาสนา

วันเดือนปี

  • เขียนปีในรูปแบบของ พ.ศ. โดยเว้นวรรคหนึ่งครั้งระหว่างคำย่อและตัวเลข เช่น
    • พ.ศ. 2549
  • สำหรับปี ค.ศ. ที่มีความสำคัญ ในทางความหมาย ให้เขียนกำกับในวงเล็บด้านหลัง หรือเขียนเฉพาะปี ค.ศ. เช่น
    • พ.ศ. 2548 (ค.ศ. 2005)
    • ค.ศ. 2005
  • ทศวรรษ เขียนระหว่าง พุทธทศวรรษ และ คริสต์ทศวรรษ โดยไม่มีคำว่า "ที่" ตามหลัง เช่น
    • คริสต์ทศวรรษ 1980
  • ศตวรรษ เขียนระหว่าง พุทธศตวรรษ และ คริสต์ศตวรรษ โดยตามหลังด้วยคำว่า "ที่" เช่น
    • พุทธศตวรรษที่ 25
    • คริสต์ศตวรรษที่ 20

ตัวเลข

  • เนื้อหาในบทความให้ใช้เลขอารบิก (0 1 2 3..9) เป็นหลัก เว้นแต่จำเป็นต้องคงรูปเลขอื่นไว้ เช่นเลขไทย เลขโรมัน
  • สำหรับเอกสารต้นฉบับที่ยกมาไว้ในเครื่องหมายคำพูด และไม่มีการจัดรูปแบบหรือเขียนใหม่ สามารถคงเลขอื่นนอกจากเลขอารบิกไว้ได้ เพื่อการอ้างอิง
  • เว้นวรรค หน้า และ หลัง ตัวเลขเสมอ เพื่อแยกออกจากตัวอักษร เช่น
    • ราคา 500 บาท

คำทับศัพท์

ให้ใช้คำทับศัพท์ในรายการคำทับศัพท์ที่ใช้ในไร้สาระนุกรม ดูเพิ่มที่ [[ไร้สาระนุกรม:คำทับศัพท์ที่ใช้ในไร้สาระนุกรม|คำทับศัพท์ในไร้สาระนุกรม]]

ประเทศ ภาษา บุคคล

ชื่อ ภาษา และชื่อบุคคล จากต่างประเทศให้ใช้ชื่อตามชื่อประเทศ เช่น ชาวสวีเดน (ไม่ใช้ ชาวสวีดิช) ภาษาสวีเดน (ไม่ใช้ ภาษาสวีดิช) หรือ ชาวเวลส์ (ไม่ใช้ ชาวเวลช์) ยกเว้นชื่อที่มีการใช้มานาน ได้แก่ เยอรมัน กรีก ไอริช ดัตช์ สวิส อังกฤษ และ อเมริกัน

รูปแบบการจัดหน้า

ดูบทความหลักที่ รูปแบบการจัดหน้า

การเขียนกำกับภาษาอื่น

การออกเสียงคำ

การเขียนตัวอักษรคำ ให้ใช้สัญลักษณ์ของ IPA โดยอาจจะเขียนคำไทยที่เสียงใกล้เคียงกำกับ สำหรับภาษาจีนให้ใช้ พินอิน และภาษาญี่ปุ่นให้ใช้ โรมะจิ กำกับเพิ่ม เช่น

  • ภาษาฝรั่งเศส (ฝรั่งเศส: français, อังกฤษ: French, IPA: fʁɑ̃sɛ) หนึ่งในภาษากลุ่มโรมานซ์ที่สำคัญที่สุด ...
  • โตเกียว ญี่ปุ่น|東京|Tōkyō เป็นเมืองหลวงของประเทศญี่ปุ่น ...
  • โจวเหวินฟะ (จีน: 周潤發, พินอิน: Zhōu Rùnfā) หนึ่งในสุดยอดนักแสดงฮ่องกงที่ ได้ก้าวเข้าสู่วงการภาพยนตร์นานาชาติ ...

คำทับศัพท์ภาษาต่างประเทศ

สำหรับ คำทับศัพท์ภาษาต่างประเทศ ที่ต้องการแสดงที่มาของคำนั้น ให้เขียนคำภาษาต่างประเทศในวงเล็บตามหลังชื่อบทความ โดยขึ้นต้นด้วยตัวอักษรพิมพ์ใหญ่สำหรับชื่อเฉพาะและชื่อบุคคล ส่วนคำทั่วไปให้เขียนตามหลักของภาษานั้น ๆ เช่น ในภาษาอังกฤษให้ใช้ตัวอักษรพิมพ์เล็กทั้งหมด หรือ ในภาษาเยอรมันกรณีที่เป็นคำนามให้ขึ้นต้นด้วยตัวอักษรพิมพ์ใหญ่ เช่น

  • สตีเฟน พอล จอบส์ (Steven Paul Jobs) ผู้บริหารระดับสูงของ แอปเปิล คอมพิวเตอร์ และ พิกซาร์แอนิเมชันสตูดิโอส์ ...
  • มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เบิร์กลีย์ (University of California, Berkeley) เป็นมหาวิทยาลัยรัฐ ตั้งอยู่ในเมืองเบิร์กลีย์ รัฐแคลิฟอร์เนีย ...
  • ไบโอดีเซล (biodiesel) เป็นเชื้อเพลิงดีเซลที่ผลิตจากแหล่งทรัพยากรหมุนเวียน เช่น น้ำมันพืช ...

สำหรับคำทั่วไปที่เป็นภาษาไทย ที่ไม่จำเป็นต้องมีคำศัพท์ภาษาอังกฤษกำกับ เช่น

  • ปลา เป็นสัตว์เลือดเย็น มีกระดูกสันหลัง ส่วนใหญ่หายใจทางเหงือก ...
    • ไม่ใช้ ปลา (fish) เป็นสัตว์เลือดเย็น มีกระดูกสันหลัง ส่วนใหญ่หายใจทางเหงือก ...
    • ไม่ใช้ ปลา (鱼) เป็นสัตว์เลือดเย็น มีกระดูกสันหลัง ส่วนใหญ่หายใจทางเหงือก ...

เว้นวรรคระหว่างคำ ของชื่อจากภาษาต่างประเทศ

คำที่มาจากภาษาต่างประเทศ ถ้ามีการเว้นวรรคระหว่างคำ ให้เขียนติดกันเป็นคำเดียว เช่น

  • Mexico City เขียน เม็กซิโกซิตี

ยกเว้นคำที่เป็นชื่อเฉพาะ โดยขึ้นอยู่กับต้นฉบับของข้อมูล สำหรับคำที่ยังไม่มีการกำหนด ตัดสินว่าถ้าแยกคำแล้วทำให้เกิดความเข้าใจผิดได้ให้เขียนติดกันเป็นคำเดียว

ชื่อผลิตภัณฑ์

ชื่อผลิตภัณฑ์ เช่น ซอฟต์แวร์ หรือ รถยนต์ ที่ประกอบด้วยชื่อผู้ผลิตและชื่อผลิตภัณฑ์ ให้เขียนเว้นวรรคระหว่างชื่อผู้ผลิตและชื่อผลิตภัณฑ์ เช่น

  • Mozilla Firefox เขียน มอซิลลา ไฟร์ฟอกซ์
  • Adobe Flash เขียน อะโดบี แฟลช
  • Honda Accord เขียน ฮอนด้า แอคคอร์ด
  • Toyota Celica เขียน โตโยต้า เซลิก้า
  • Honda Civic Type R เขียน ฮอนด้า ซีวิคไทป์อาร์](เขียน "ซีวิคไทป์อาร์" ติดกัน เนื่องจาก ซีวิคเป็นรุ่นรถรุ่นหนึ่งของ ฮอนด้า)

สำหรับผลิตภัณฑ์ที่มีการทำตลาดในประเทศไทยและมีชื่อภาษาไทย ให้ยึดตามที่เจ้าของผลิตภัณฑ์หรือผู้แทนจำหน่ายใช้

ชื่อทีมกีฬา

ชื่อทีมกีฬาที่ประกอบด้วยชื่อเมืองและชื่อทีม ให้เขียนเว้นวรรคระหว่างชื่อเมืองและชื่อทีม เมื่อต้องการกล่าวถึงว่าทีมกีฬานั้นมาจากเมืองไหน

  • ชาล็อต บ็อบแคทส์ (Charlotte Bobcats)
  • แคนซัสซิตี ชีฟส์ (Kansas City Chiefs)
  • กลาสโกว์ เซลติก (Glasgow Celtic) (ชื่ออย่างเป็นทางการคือ สโมสรฟุตบอลเซลติก (Celtic F.C.) เท่านั้น แต่ผู้บรรยายเกมมักใส่ชื่อเมืองเข้าไปเพื่อให้รู้ว่ามาจากไหน)
  • กลาสโกว์ แรนเจอร์ส (Glasgow Rangers) (ชื่ออย่างเป็นทางการคือ สโมสรฟุตบอลแรนเจอร์ส (Rangers F.C.))

ยกเว้นทีมกีฬาที่ชื่อเมืองเป็นส่วนหนึ่งของชื่อทีมจริง ๆ ก็ให้เขียนติดกัน

  • สโมสรฟุตบอลแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด (Manchester United F.C.)
  • สโมสรฟุตบอลแมนเชสเตอร์ซิตี (Manchester City F.C.)

เครื่องหมาย

เครื่องหมายจุลภาค (,)

โดยทั่วไป ภาษาไทยไม่ใช้เครื่องหมาย จุลภาค (ลูกน้ำ " , ") ระหว่างคำในรายการ

  • ตัวอย่างเช่น
    • แม่สีหลักประกอบด้วย สีแดง สีน้ำเงิน และสีเหลือง
    • ไม่ใช้ แม่สีหลักประกอบด้วย สีแดง, สีน้ำเงิน, และสีเหลือง

ข้อยกเว้น อาจใช้จุลภาคเพื่อแบ่งคำได้ เมื่อการเว้นวรรคคำเพียงอย่างเดียว อาจทำให้เกิดความสับสนในประโยค

  • ตัวอย่างเช่น
    • นายกรัฐมนตรีเทยได้แก่ ช้วน ลี้ภัย, ทุจศิล กินชะมัด
    • ไม่ใช้ นายกรัฐมนตรีเทยได้แก่ ช้วน ลี้ภัย ทุจศิล กินชะมัด

เครื่องหมายมหัพภาค (.)

ภาษาไทยไม่ใช้เครื่องหมาย มหัพภาค (จุด " . ") ที่ท้ายประโยค เช่นเดียวกันเครื่องหมายปรัศนี หรือเครื่องหมายคำถาม (?)

เครื่องหมายไม้ยมก (ๆ)

ยังไม่มีนโยบายที่ชัดเจนเกี่ยวกับการเว้นวรรคกับไม้ยมก ว่าจะเว้นวรรคก่อนหน้าและ/หรือตามหลัง ทำให้ในขณะนี้ ไม่ว่า "สรุปเร็วๆนะ" "สรุปเร็วๆ นะ" หรือ "สรุปเร็ว ๆ นะ" ก็ใช้ได้เหมือนกัน - ควรหลีกเลี่ยงการแก้ไขการเว้นวรรคเหล่านี้โดยเฉพาะเจาะจง

ดูเพิ่ม